Αρχές Διεύθυνσης Φωτογραφίας

Το μάθημα εισάγει τους/τις φοιτητές/τριες στις βασικές αρχές, τις τεχνικές και την αισθητική της εικονοληψίας και της διεύθυνσης φωτογραφίας στον κινηματογράφο. Καλύπτει τη γνωριμία με τον βασικό εξοπλισμό κινηματογραφικής λήψης και φωτισμού, τις αρχές σύνθεσης του κινηματογραφικού κάδρου, τις κινήσεις της κάμερας, το βάθος πεδίου και τη δημιουργική αξιοποίηση του φυσικού και του τεχνητού φωτός. Παράλληλα, εξετάζει θεμελιώδη τεχνικά ζητήματα όπως η φωτομέτρηση, η θερμοκρασία χρώματος, το white balance, η εστίαση, ο Άξονας και οι κανόνες διασφάλισης κινηματογραφικής συνέχειας (ρακόρ) κατά το γύρισμα, καθώς και βασικές αρχές διαχείρισης χρώματος (color correction και color grading) και κωδικοποίησης οπτικοακουστικού υλικού. Επιπλέον, εξοικειώνει με τη δομή και τις λειτουργίες του κινηματογραφικού συνεργείου και ειδικότερα της ομάδας εικονοληψίας. Μέσα από τη μελέτη επιλεγμένων ταινιών και την ανάλυση του έργου σημαντικών διευθυντών φωτογραφίας διερευνάται επίσης η σχέση ανάμεσα στις τεχνικές επιλογές και το αισθητικό αποτέλεσμα της κινηματογραφικής εικόνας. Το μάθημα περιλαμβάνει θεωρητικό και εργαστηριακό μέρος (πρακτικές ασκήσεις εικονοληψίας και φωτισμού) με στόχο την εφαρμογή των γνώσεων που αποκτώνται κατά τη διάρκεια των διαλέξεων.

Στους αντικειμενικούς στόχους του μαθήματος είναι η πλήρης κατανόηση της λειτουργίας ενός κινηματογραφικού σετ και όλων των κλάδων του camera department. Οι φοιτητές θα έχουν την δυνατότητα να εκπαιδευτούν τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο στην λειτουργία του σετ, να αναλλάβουν εναλλάξ όλους τους ρόλους του camera department και να καταφέρουν να καθοδηγήσουν το δικό τους γύρισμα με την προσωπική τους αισθητική επιλογή και σφραγίδα ολοκληρώνοντας την τελική εργασία του εξαμήνου. 

1η Εβδομάδα

Παρουσίαση των στόχων του μαθήματος στους φοιτητές και ανάλυση του κινηματογραφικού σετ (ρόλοι και ιεραρχία) καθώς και τους βασικούς κανόνες λειτουργίας ενός σετ. 

2η Εβδομάδα

Στήσιμο πλάνου και κίνηση κάμερας. Διαχωρισμός τών πλάνων και η σχετική ορολογία (γενικό, μεσαίο, κοντινό - extra long shot, long shot, medium shot, close up κ.τ.λ.). Γωνίες λήψης βάση του shotlist. Άξονας μετατόπισης της κάμερας. Κάδρο πλάνου (ανοικτή / κλειστή φόρμα και άλλα). Διαφορετικές γωνίες λήψης, συμμετρία κάδρου, οπτική αφήγηση κινηματογραφικού πλάνου με παραδείγματα. Πρακτική εφαρμογή στο εργαστήριο.

3η Εβδομάδα

Λειτουργία βοηθών κάμερας. Διαφορές από πρώτο και δεύτερο βοηθό κάμερας. Camera assistant bag, επικοινωνία των βοηθών με τον διευθυντή φωτογραφίας, χρήση κλακέτας και λειτουργία του set.  

4η Εβδομάδα

Επικοινωνία σκηνοθέτη με διευθυντή φωτογραφίας. Δημιουργία shotlist, floorplan,moodboards και storyboard.

5η Εβδομάδα

Χρήση και στήσιμο φωτός στο σετ. Διαφορετικές κατηγορίες φωτός. Θερμοκρασίες φώτων, φωτισμός τριών και τεσσάρων σημείων, φωτισμός εσωτερικού και εξωτερικού χώρου. 

6η Εβδομάδα

Χρήση και στήσιμο φωτός ΙΙ. Δημιουργικός φωτισμός, εικονοποίηση χαρακτήρα μέσω του φωτισμού και χρήση παραδειγμάτων.  

7η Εβδομάδα

Χρήση grip και επικοινωνία grip με το υπόλοιπο camera department. Στήσιμο εξοπλισμου grip και ανάλυση της διαφορετική χρήσης του εξοπλισμου για δημιουργία και κατεύθυνσης συναισθημάτων. 

8η Εβδομάδα

Μέθοδος πολλαπλών εικονοληπτών (γωνίες λήψης, συγχρονισμός εικονοληπτών). Παρουσίαση του απαραίτητου εξοπλισμού για ζωντανή βιντεοσκόπηση με πολλαπλούς εικονολήπτες (pach panel, video/audio mixer κ.λ.π.). Άσκηση και δοκιμές στο εργαστήριο

9η Εβδομάδα

Ήχος και η λήψη ήχου.  Είδη μικροφώνων. Ο ήχος σε εσωτερικά και εξωτερικά γυρίσματα. Αισθητικοί παράγοντες και κατηγορίες του ήχου. Εργαστήριο: Χρήση εξοπλισμού καταγραφής και ελέγχου του ήχου (ψείρες, μπουμ και άλλα). Ο ήχος σε εξωτερικές και εσωτερικές λήψεις: Δοκιμές στο εργαστήριο. (Καλεσμένος ομιλητής)

10η Εβδομάδα

Το τηλεοπτικό στούντιο. Ζωντανή κάλυψη. Σκηνοθεσία από την αίθουσα ελέγχου. Παρακολούθηση της ροής παραγωγής. Τεχνικό και μη τεχνικό προσωπικό. Γύρισμα στο στούντιο σε green screen (συνεργασία με τοπικό τηλεοπτικό σταθμό). 

11η Εβδομάδα

Σχεδιασμός εργασιών φοιτητών στην τάξη Ι

12η Εβδομάδα

Σχεδιασμός εργασιών φοιτητών στην τάξη ΙΙ

13η Εβδομάδα

Παρουσίαση εργασιών και συζήτηση.

Βιβλίο [59384091]: Κάμερα Φως και Εικόνα στην Ψηφιακή Οπτικοακουστική Καταγραφή, Σκοπετέας Ιωάννης 

Βιβλίο [12705160]: Μέσα από την κάμερα, Λυδάκη Ά.

Βιβλίο [86192828]: Η θεωρία του φιλμ, Μπέλα Μπαλάζ 

Βιβλίο [16982]: Ο κινηματογράφος χωρίς μυστικά και η τέχνη του οπερατέρ, Καβαγιάς Γιώργος

Επιπλέον Προτάσεις:

Brown, B. (2012) Cinematography theory and practice : imagemaking for cinematographers and directors . 2nd ed. Burlington, Mass: Focal Press.

Kenworthy, C. (2012) Master shots : 100 advanced camera techniques to get an expensive look on your low budget movie . 2nd ed. Studio City, Calif: Michael Wiese.

Kenworthy, C. (2011) Master shots : 100 ways to shoot great dialogue scenes. Volume 2 . Studio City, Calif: Michael Wiese.

Keating, P. (2014) Cinematography . New Brunswick, New Jersey: Rutgers University Press.

Landau, D. (2014) Lighting for cinematography : a practical guide to the art and craft of lighting for the moving image . London: Bloomsbury.

Jones, C., Zinnes, A. and Jolliffe, G. (2013) Breaking into Hollywood / A guerilla film makers pocketbook. London ;: Continuum.

Το μάθημα πραγματοποιείται μέσω διαλέξεων και εργαστηριακών ασκήσεων.

Παροχή πολυμεσικού υλικού.
Υποστήριξη Μαθησιακής διαδικασίας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class.

Δημιουργία ταινίας μικρού μήκους (μυθοπλασία / ταινία τεκμηρίωσης / πειραματική), ως διευθυντές φωτογραφίας και συνοδευτικό κείμενο για τον τρόπο προσέγγισης και υλοποίησης. Δημιουργία shotlist, floorplan,moodboards και storyboard.