Τέχνη και Εκπαίδευση: Οπτικές και Εννοιολογικές Δομές


Διδάσκων/ουσα: Παπαδοπούλου Αγνή
Κωδικός Μαθήματος: EDU302
Τύπος Μαθήματος: Υποχρεωτικό (για το ΠΠΕΤΤΗΧΕ)
Γλώσσα Μαθήματος: Ελληνικά
Εξάμηνο: 3 (9 για το προπτυχιακό πρόγραμμα ΤΤΗΕ)
ECTS: 4
Διδακτικές Μονάδες: 2
Ώρες Διδασκαλίας: 2

Σύντομη Περιγραφή:

Η αισθητική εμπειρία ενεργοποιώντας κυρίως τη στοχαστική ικανότητα και τη φαντασία, αποκωδικοπιοιεί, επανερμηνεύει, επαναδιατυπώνει, επανεπεξεργάζεται και επανισχυροποιεί τα νοήματα, επομένως είναι ένα εξαιρετικά σημαντικό αντικείμενο διερεύνησης, ιδιαιτέρως σημαντικό για τη γνωστική ανάπτυξη, τεκμηριωμένο από θεωρητικές προσεγγίσεις και έρευνες στο χώρο της Παιδαγωγικής. Η επαφή με την τέχνη λειτουργεί σαν ένα πεδίο καλλιέργιειας του τρόπου σκέψης, καθώς συχνά η ρήξη εις βάθος, την οποία εισαγάγουν τα έργα τέχνης σχετικά με κοινωνικές συμβάσεις, αλλοτριωτικές νόρμες, στερεότυπες παραδοχές, δημιουργεί ένα πυρήνα συλλογισμού που συντελεί καθοριστικά στην καλλιέργεια της δημιουργικής κριτικής, στην απελευθέρωση της δημιουργικότητας, στη διαμόρφωση συνείδησης εντός των θεσμικών και προσωπικών συνθηκών στο χώρο της εκπαίδευσης. Εξετάζονται ζητήματα διαλεκτικά, κριτικά και πολύπλευρα, στοχεύοντας στη διαμόρφωση της σκέψης σχετικά με ζητήματα που άπτονται τους τομείς κουλτούρας, πολιτισμού, αλλά και σε σχέση με πολιτικές, κοινωνικές, οικονομικές αλλαγές και συγκυρίες. Επιχειρείται η ανάλυση μιας διαδικασίας μέσω της οποίας τα συστήματα των πεποιθήσεων, επιθυμιών, κατανάλωσης κάποιων στυλ ή τρόπων σκέψης, τα οποία προάγουν αξίες, ιδέες, δεν θα οικειοποιούνται χωρίς να αναζητηθούν πληροφορίες, αιτίες και εμπεριστατωμένα συμπεράσματα με σαφήνεια, ακρίβεια, σκοπιμότητα, συνέπεια, λογική, αμεροληψία και εμβρίθεια.

* Οι διδακτικές ώρες αναλύονται ως εξής: 2 ωρες θεωρία.


Αντικειμενικοί Στόχοι - Επιδιωκόμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα:

Οι φοιτητές αναμένεται να:

  • κατανοούν ότι η κουλτούρα είναι τεκμήριο γνωσιακής δομής
  • στοχεύουν στη βαθύτερη κατανόηση, εφόσον η κριτική σκέψη δεν περιορίζεται στην απόκτηση δηλωτικών, διαδικαστικών γνώσεων, αλλά σε δράση (σκέψη και ανάλυση)
  • κατανοούν οπτικές, εννοιολογικές, κειμενικές δομές
  • διακρίνουν “σχηματισμούς φορτισμένους με αντιληπτικό περιεχόμενο”, θέματα ερμηνείας, πλαισίωση νοήματος
  • γνωρίζουν βασικές κοινωνικο-ιδεολογικές και εκπαιδευτικές θεωρήσεις που επηρεάζουν την έννοια της ποιότητας της εκπαίδευσης, διαμόρφωση κουλτούρας ποιότητας

Περιεχόμενο (Syllabus):

1η εβδομάδα
Αντιληπτικό και αισθητικό περιεχόμενο: Γνωστική ανάπτυξη και έρευνα (εκλεκτικισμός, αξίωμα της πολλαπλότητας - αισθητικό αντικείμενο - τεχνικό προϊόν)

2η Εβδομάδα
Καλλιτεχνική μορφή - επιστημονικές τεχνικές- ψυχαγωγικές πρακτικές - (ψυχαγωγικές πρακτικές των κοινοτήτων των εφήβων

3η Εβδομάδα
Εννοιολογικές έρευνες σχετικά με την αισθητική διάσταση διαφορετικών πολιτισμών και κοινωνιών

4η Εβδομάδα
Αξίες σε σχέση με συσχετισμούς, συγκρίσεις, αναλογίες - Συντελεστικός ο ρόλος της τέχνης ή συμπτωματικός;

5η Εβδομάδα
Διασύνδεση παρελθόντος - μέλλοντος (χειραγωγημένη λειτουργία, συγκεκριμένες επιχειρηματολογίες, παρεμβολή αποσπασμάτων, αναβιώσεις, τεχνοτροπίες, μόδες ή ολοκληρωμένα νοητικά σχήματα)

6η Εβδομάδα
Σημειολογία μερική και αποσπασματική ή εμμονή με την αρχή της πραγματικότητας

7η Εβδομάδα
Σύγκλιση τέχνης και οντολογίας- Διεργασίες εκσυμβολισμού

8η Εβδομάδα
Άρση και κατάφαση της σχέσης υποκειμένου αντικειμένου κατά την αισθητική εμπειρία - Νέα Αισθητική

9η Εβδομάδα
Σύγκλιση τέχνης, τεχνικής, φαντασίας, λογικής, επιστημονικής, ποιητικής σκέψης, ήθους αισθητικού, ιδιάζουσας ηθικής και πολιτικής διάστασης που προτάσσει την αναγκαιότητα της αισθησιακής δύναμης του ωραίου και, ως εκ τούτου, της απελευθέρωσης των δημιουργικών ενστίκτων και ορμών του ανθρώπου.

10η Εβδομάδα
Τέχνη και τεχνολογία: Δυνατότητες μορφής και ύλης - διευρυμένη αισθητικότητα

11η Εβδομάδα
Παραλλαγές: θεατρική, κινηματογραφική, μουσική γλώσσα κ.α.

12η Εβδομάδα
Μέσο/ μορφή, Φόρμα, στυλ, μοτίβα, αίτια επιλογής- πολυσυμμετοχικό έργο τέχνης

13η Εβδομάδα
Το ελεύθερο παιχνίδι των γνωστικών ικανοτήτων - Σχολική Τέχνη


Συνιστώμενη βιβλιογραφία προς μελέτη:

Buck- Morss, S. (2011). Η διαλεκτική του βλέπειν. Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν και το σχέδιο εργασίας περί στοών. Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.
Merlin, D. (2018). Η καταγωγή του σύγχρονου νου. Τρία στάδια στην εξέλιξη της κουλτούρας και της γνωσιακής λειτουργίας. Αθήνα: ΜΙΕΤ.
Χουλιαράκη, Λ. (2012). Το θέαμα της οδύνης. Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.
Hall, S. (2010). Αυτό σημαίνει αυτό, αυτό σημαίνει εκείνο. Αθήνα: Εκδόσεις Δίαυλος.


Διδακτικές και μαθησιακές μέθοδοι:

Διαλέξεις
Μάθηση μέσω σχεδιασμού
Σχέδια δράσης
Ανάθεση μελέτης και εργασιών για το σπίτι


Μέθοδοι αξιολόγησης/βαθμολόγησης:

Γραπτή εξέταση και συμψηφισμός των εργασιών/
ή Projects - Εργασίες ως μέθοδος αξιολόγησης


Πίσω